İnternette Nasıl Gizli Gezinilir? Tarayıcılar, Arama Motorları ve Gizli Modun Saklayamadıkları

Gezintinizi Kimler Görebilir, Hangi Araç Gizler?

Gizli, ama kimden? Dizüstü bilgisayarınızı paylaştığınız kişiler, sizi siteden siteye takip eden reklam şirketleri ve sizinle internet arasındaki ağ birbirinden farklı taraflardır; her araç sizi bunlardan farklı birinden gizler.

Çoğu kişinin ihtiyacı ortadaki satırlardadır. Gizlilik odaklı bir tarayıcı ve arama motoru, herkesin her gün maruz kaldığı izlemeye karşı koruma sağlar ve ikisi de ücretsizdir.

VPN, halka açık Wi-Fi ağlarında ya da internet sağlayıcınızın hangi sitelere girdiğinizi görmesini istemediğinizde işe yarar (Wi-Fi sahibinin neler görebildiği hakkında daha fazlası). Tor Browser ise sitelerin kim olduğunuzu kesinlikle bilmemesi gereken durumlar içindir; karşılığında hızdan ödün verirsiniz. İkisinden hangisine ihtiyacınız olduğundan emin değilseniz gizlilik ve anonimlik rehberimiz aradaki farkı açıklıyor.

Gizliliğinizi Koruyan Tarayıcılar

Açtığınız her siteye sizinle ilgili ne kadar bilgi sızacağını tarayıcı belirler; bu yüzden en büyük etkiyi yaratan değişiklik budur. Gizlilik odaklı bir tarayıcıyı Chrome’dan ayıran şey çoğunlukla varsayılan ayarlarıdır: siz hiçbir ayara dokunmadan üçüncü taraf izleyicileri ve çerezleri engeller, tarayıcınızın parmak izinin çıkarılmasını da zorlaştırır. Tarayıcının masraflarını kimin karşıladığı da önemlidir.

Brave: Chrome’dan zahmetsiz geçiş

Brave, Chrome’la aynı temel olan Chromium üzerine kuruludur; bu yüzden tanıdık gelir ve Chrome uzantılarını çalıştırır. Shields (kalkanlar) ilk andan itibaren her sitede açıktır: reklamları, izleyicileri ve üçüncü taraf çerezleri engeller, parmak izi betiklerinin aradığı bilgileri de rastgele değiştirir (Brave). Windows, Mac, Linux, Android ve iPhone’da çalışır.

Brave parasını kendi reklamlarından kazanır ve bu, tarayıcıda kendini belli eder. Yeni sekme sayfasındaki sponsorlu görseller ve Brave Search’teki reklamlar varsayılan olarak açıktır; tarayıcıyla birlikte bir kripto cüzdanı, isteğe bağlı bir ödül programı, ücretli bir VPN ve yapay zekâ asistanı Leo da gelir. Kapatılacak epey şey var. 2020’de Brave’in adres çubuğu, kullanıcılar bazı kripto borsalarının adreslerini yazdığında kendi yönlendirme kodunu ekliyordu; Brave gelen tepkiler üzerine bunu kapattı (XDA). Bu ekstralar sizi rahatsız ediyorsa Brave Origin bunlar olmadan gelir; fiyatı tek seferlik 59,99 USD’dir (Linux’ta ücretsiz, Brave).

Brave’in masaüstü sürümünde Tor üzerinden bağlanan gizli pencereler de vardır. Brave’in kendisi bu pencerelerde Tor Browser’ın korumalarının çoğunun bulunmadığını söylüyor (Brave Yardım); anonimlik gerçekten önemliyse Tor Browser kullanın.

Firefox: bağımsız seçenek

Safari dışında, Chrome’un motoru üzerine kurulmamış tek büyük tarayıcı Firefox’tur. Gelişmiş İzlenme Koruması 2019’dan beri bilinen izleyicileri varsayılan olarak engelliyor; her sitenin çerezlerini ayrı bir bölmede tutan Total Cookie Protection (Tam Çerez Koruması) da Haziran 2022’de buna eklendi (Mozilla). Daha fazla engelleme için Ayarlar > Gizlilik ve Güvenlik bölümünde korumayı Sıkı olarak ayarlayın. Bu durumda bazı siteler düzgün çalışmayabilir; adres çubuğundaki kalkan simgesiyle korumayı yalnızca o site için kapatabilirsiniz.

Mozilla gelirinin büyük kısmını arama anlaşmalarından, en çok da Google’la yaptığı anlaşmadan elde ediyor (Mozilla’nın 2023 mali tabloları). Firefox da Firefox Data Collection and Use (Firefox veri toplama ve kullanımı) bölümündeki işareti kaldırmadığınız sürece Mozilla’ya kullanım verisi gönderir. Mozilla, Şubat 2025’te verilerinizi asla satmadığı yönündeki taahhüdünden de vazgeçti; çünkü Kaliforniya yasasındaki “satış” tanımı, şirketin yaptığı bazı işleri kapsayacak kadar geniş (Mozilla). Firefox 135’ten bu yana eski “Do Not Track” kutusu yok; yerini “Web sitelerine verilerimi satmamalarını ve paylaşmamalarını söyle” (Global Privacy Control) seçeneği aldı.

Firefox gizlilik rehberimiz, değiştirmeye değer tüm ayarları tek tek anlatıyor.

Mullvad Browser: Tor olmadan Tor Browser koruması

Mullvad Browser’ı Tor Project, VPN şirketi Mullvad ile birlikte geliştirdi ve Nisan 2023’te yayımladı. Tor ağı olmadan çalışan bir Tor Browser’dır: bütün kullanıcıları birbirine benzetmeyi amaçlayan aynı parmak izi karşıtı tasarıma sahiptir ve gizli mod varsayılan olarak açık olduğu için oturumlar arasında hiçbir çerez kalmaz (Mullvad). Ücretsizdir; Windows, Mac ve Linux’ta çalışır. Telefon sürümü yoktur.

Trafiğiniz Tor’dan geçmediği için siteler IP adresinizi yine görür. Mullvad, tarayıcının güvenilir bir VPN ile kullanılmasını öneriyor; bunun kendi VPN’leri olması gerekmiyor. Tor’un yavaşlığına katlanmadan güçlü koruma istiyorsanız size önereceğimiz tarayıcı budur.

Tor Browser: siteler kim olduğunuzu bilmemeliyse

Tor Browser trafiğinizi gönüllülerin işlettiği üç aktarıcı sunucu üzerinden gönderir. Ziyaret ettiğiniz site sizin adresinizi değil, son aktarıcının adresini görür; internet sağlayıcınız da yalnızca Tor kullandığınızı görür (Tor Project). Ayrıca parmak izi betiklerine tüm kullanıcılarını birbirinin aynısı gösterir, kapattığınızda da çerezleri ve geçmişi siler. Tor Browser Windows, Mac, Linux ve Android’de çalışır. Tor Project, iPhone için Onion Browser’ı öneriyor; bu tarayıcı Apple’ın WebKit motorunu kullanmak zorunda olduğu için daha az koruma sağlar.

Bunun bedeli hızdır: sayfalar daha geç yüklenir (Tor Project). Bazı siteler de Tor’u engeller ya da insan olduğunuzu tekrar tekrar kanıtlamanızı ister. Tor Browser’da her zamanki hesaplarınıza giriş yaparsanız, Tor olsun olmasın siteye kim olduğunuzu kendiniz söylemiş olursunuz. Tor Browser rehberimiz kurulumu ve kullanımı anlatıyor.

LibreWolf: ayarları sizin yerinize yapılmış Firefox

LibreWolf, Firefox’un topluluk tarafından hazırlanan bir sürümüdür ve gizlilik rehberlerinin yapmanızı önerdiği değişikliklerle birlikte gelir: uBlock Origin yüklü, kullanım verisi gönderimi (telemetri) kapalı, parmak izi direnci açık, kapattığınızda çerezler siliniyor ve arama motoru DuckDuckGo (LibreWolf). Yeni sürümleri genellikle Firefox’un yeni sürümlerinden birkaç gün sonra çıkar.

Yalnızca Windows, Mac ve Linux için vardır. Katı varsayılan ayarları bazı siteleri bozar ve tarayıcıyı her kapattığınızda tüm hesaplarınızdan çıkış yapılır. Amaç da zaten budur, ama hazırlıksız yakalanırsanız kısa sürede bıktırır.

iPhone ve Mac’te Safari

Apple cihazlarda Safari’nin Özel Dolaşma pencereleri, Chrome’un Gizli modundan daha ileri gider. Safari 17’den (2023) bu yana bağlantılardaki izleme parametrelerini temizler, bilinen izleyicileri engeller ve parmak izi betiklerine hafifçe yanlış bilgiler verir (WebKit). Safari 26 bunun bir kısmını normal pencerelere de getirdi: bilinen parmak izi betikleri artık ekran boyutunuz gibi bilgileri güvenilir biçimde okuyamıyor, uzun ömürlü çerezler de bırakamıyor (WebKit).

Ücretli bir iCloud+ aboneliğiniz varsa iCloud Özel Geçişi (iCloud Private Relay), trafiği iki ayrı aktarıcı sunucudan geçirerek IP adresinizi Safari’de açtığınız sitelerden de gizler. Bu özellik her ülkede kullanılamaz (Apple).

DuckDuckGo tarayıcısı

DuckDuckGo’nun tarayıcısı iPhone, Android, Mac ve Windows’ta çalışır. İzleyicileri engeller; Fire Button (yangın düğmesi) ise tek dokunuşla sekmelerinizi ve gezinme verilerinizi siler. Android’de diğer uygulamaların içindeki izleyicileri de engelleyebilir. Bunu yapan App Tracking Protection (uygulama izleme koruması), siz açana kadar kapalıdır.

2022’de bir araştırmacı, DuckDuckGo’nun Microsoft’la yaptığı arama anlaşması nedeniyle tarayıcının bazı Microsoft izleyicilerine izin verdiğini ortaya çıkardı. Ağustos 2022’den bu yana tarayıcı bunları da engelliyor, tek bir istisnayla: bir DuckDuckGo reklamına tıkladıktan sonra Microsoft’un reklam takibi reklamverenin sitesinde çalışmaya devam edebiliyor (DuckDuckGo).

Eski listemizdeki isimler

Waterfox artık eskiden sizi uyardığımız, Firefox 56’dan türetilmiş o eski tarayıcı değil. Güncel Firefox ESR üzerine kurulu ve reklam şirketi System1 bünyesinde geçen birkaç yılın ardından 2023’ten beri yeniden bağımsız (Waterfox). Fena bir tercih değil, ama Sıkı ayarındaki Firefox’un yapmadığı pek az şey yapıyor.

Pale Moon kendi motorunu kullanır ve yalnızca eski tip eklentileri kabul eder; bu yüzden bugünkü Firefox uzantılarının çoğu yüklenmez. Chromium tabanlı, yerleşik bir proxy sunucusu bulunan Epic Privacy Browser hâlâ mevcut; Brave aynı ihtiyacı karşılıyor ve korumalarını çok daha ayrıntılı belgeliyor. Mozilla’nın, kapattığınızda her şeyi unutan telefon tarayıcısı Firefox Focus hâlâ güncelleniyor ve tek seferlik aramalar için kullanışlı bir ikinci tarayıcı.

Sizi İzlemeyen Arama Motorları

Arama geçmişiniz, hakkınızdaki en kişisel verilerin başında gelir: hastalık belirtileri, para dertleri, merak ettiğiniz birinin adı. Google reklamları kişiselleştirmek için bu geçmişi hesabınızda tutar; oturum açmamış olsanız bile IP adresiniz ve çerezlerinizle ilişkilendirerek saklar (Google). Gizlilik odaklı bir arama motoru böyle bir profil oluşturmaz. Ancak tıklayıp gittiğiniz sitelerden sizi gizlemez.

En kolay geçiş DuckDuckGo’ya olur: sonuçları gayet yeterlidir, her platformda uygulaması vardır ve hiçbir şey ayarlamanız gerekmez. Google olmadan Google sonuçları istiyorsanız, sahibinin reklam sektöründe olmasından rahatsız olmadığınız sürece Startpage size uyar. Brave Search ve Mojeek kendi dizinlerini kullanır; bu yüzden sonuçlar için Google’a ya da Microsoft’a bağımlı değildir. Kendi sunucunuzu çalıştırmayı göze alıyorsanız en fazla denetimi SearXNG verir. Kagi ise reklam görmektense aylık ücret ödemeyi tercih edenler içindir.

Ağaç dikimini finanse eden Almanya merkezli Ecosia ve Fransız Qwant en bilinen Avrupa alternatifleridir; ama bunlar gizlilik odaklı arama motorlarından çok, kuralları daha iyi olan sıradan arama motorlarıdır. Ecosia aramanızı ve IP adresinizi, sonuçlarınızı hangisi sağlıyorsa onunla, yani Bing ya da Google ile paylaşır ve IP adresini en geç yedi gün sonra anonimleştirir (Ecosia). Qwant, çerezlerini kabul ederseniz kişiselleştirilmiş Microsoft reklamları gösterir; Microsoft da tam IP adresinizi altı ay boyunca saklar (Qwant).

Bu sayfanın önceki sürümlerinde yer alan iki isim artık listede yok. Asıl SearX’in, geliştiricisinin GitHub sayfasında belirttiği gibi artık bakımı yapılmıyor; projeyi SearXNG sürdürüyor. Disconnect Search hâlâ var, ama artık aramalarınızı DuckDuckGo’ya aktarıyor; o hâlde doğrudan DuckDuckGo’yu kullanabilirsiniz.

Google’dan vazgeçmeyecekseniz

Arama geçmişinizi kendiliğinden silinecek şekilde ayarlayın. Google’ın Etkinliğim sayfasında arama geçmişi ayarlarınızı açın, Otomatik sil seçeneğine girin ve 3, 18 veya 36 aydan birini seçin (Google Yardım). Google’ın sunduğu en kısa süre üç aydır. Oturum açmadan arama yaparsanız yeni aramalarınız hesabınıza kaydedilmez, ama Google’ın kayıtlarına yine girer. E-posta, harita ve diğer hizmetler için gizlilik dostu Google alternatifleri listemize göz atın.

Gizli Mod Gerçekten Gizli mi?

Adının çağrıştırdığı anlamda değil. Chrome’daki Gizli mod, Edge’deki InPrivate (özel gezinti), Firefox’taki gizli pencereler ve Safari’deki Özel Dolaşma temelde aynı işi yapar: pencereyi kapattığınızda tarayıcı o oturumun geçmişini, çerezlerini ve form verilerini siler. Böylece gezintiniz, bilgisayarınızı sizden sonra kullanacak kişiden gizlenmiş olur. Bilgisayarınızdan zaten çıkmış olan veriler için ise hiçbir şey yapmaz.

Google’ın kendi yardım sayfasına göre Gizli mod “sizi görünmez yapmaz”. Google siteleri de dahil olmak üzere ziyaret ettiğiniz web siteleri ve “ağınızı yöneten kuruluşlar (ör. okulunuz, işvereniniz veya internet servis sağlayıcınız)” etkinliğinizi yine görebilir (Chrome Yardım).

Bu ifade oldukça yeni. Google 2024’te, Gizli modda gezinen kişilerden topladığı veriler nedeniyle açılan Brown v. Google toplu davasında uzlaşmaya vardı. Gizli modla ilgili açıklamalarını yeniden yazmayı, milyarlarca kaydı silmeyi ya da temizlemeyi ve Gizli modda üçüncü taraf çerezlerini beş yıl boyunca engelli tutmayı kabul etti. Dava kapsamındaki kişiler bu uzlaşmadan herhangi bir ödeme almadı (uzlaşma sözleşmesi).

Normal Chrome pencereleri

Gizli modun dışında Chrome, reklam ağlarının sizi bir siteden diğerine tanımak için kullandığı üçüncü taraf çerezlerine hâlâ izin veriyor. Google yıllarca bu çerezleri aşamalı olarak kaldıracağını vaat etti, Nisan 2025’te bu plandan vazgeçti ve yerine koymayı planladığı “Privacy Sandbox” teknolojilerinin çoğunu Ekim 2025’te kullanımdan kaldırdı (Google). Chrome’u kullanmaya devam edecekseniz bu çerezleri kendiniz engelleyin: Ayarlar > Gizlilik ve güvenlik > Üçüncü taraf çerezleri (Chrome Yardım).

Senkronizasyon açıkken Chrome’da oturum açarsanız gezinme geçmişiniz Google Hesabınıza kaydedilir. Tarayıcınızın gizli kalmasını istiyorsanız onunla hiçbir hesapta oturum açmayın.

Gezintiniz Nasıl İzleniyor?

Çerezler

Çerezler, sitelerin tarayıcınıza kaydettiği küçük dosyalardır. Bir sitenin kendi çerezleri oturumunuzun açık kalmasını sağlar ve ayarlarınızı hatırlar. Üçüncü taraf çerezleri ise pek çok siteye yerleştirilmiş reklam ağlarından ve diğer hizmetlerden gelir; bu şirketlerin sizi, bulundukları her sitede tanımasını sağlar. Bunları engellemenin size neredeyse hiçbir maliyeti yoktur.

Tarayıcı parmak izi

Çerez olmasa bile bir site, tarayıcınızın ele verdiği bilgilerden onu tanıyabilir: tarayıcı sürümü, işletim sistemi, ekran boyutu, yazı tipleri, saat dilimi, grafik donanımı ve daha fazlası. Bunlar bir araya geldiğinde çoğu zaman yalnızca size özgüdür. Buna en sert karşı koyanlar Tor Browser, Mullvad Browser, LibreWolf ve Brave’dir; Safari de artık bilinen parmak izi betiklerine karşı bunu yapıyor. EFF’nin ücretsiz Cover Your Tracks testi, tarayıcınızın ne kadar benzersiz göründüğünü gösterir. Ayrıntılar tarayıcı parmak izi rehberimizde.

Oturum açmak

Bir sitede ya da tarayıcıda oturum açtığınız anda, başka ne yaparsanız yapın o şirket sizin olduğunuzu bilir. Google’a ya da Facebook’a ihtiyacınız varsa onları tek bir tarayıcıda (veya Firefox’ta ayrı bir kapsayıcıda) tutun, gizli kalmasını istediğiniz gezinmeyi başka bir tarayıcıda yapın.

IP adresiniz

Ziyaret ettiğiniz her site genel IP adresinizi görür; bu adres yaklaşık konumunuzu ve internet sağlayıcınızı ele verir. Dijital yayın platformları da hangi ülkede olduğunuzu buna bakarak belirler. VPN ya da Tor bu adresi başka bir adresle değiştirir.

İnternet sağlayıcınız ve bağlı olduğunuz ağ

Web trafiğinin neredeyse tamamı artık şifreli. Google’ın verilerine göre Kasım 2026 başında Chrome’daki sayfa yüklemelerinin Windows’ta %95’inden, Android’de ise %99’undan fazlası HTTPS üzerindendi (Google Şeffaflık Raporu). Bu nedenle internet sağlayıcınız, Wi-Fi sahibi ya da işvereniniz ne yazdığınızı veya bir sitenin hangi sayfasını açtığınızı okuyamaz.

Yine de hangi sitelere ve ne zaman bağlandığınızı görebilirler. Cihazınız her sitenin adresini sorgular (DNS) ve sitenin adı her bağlantının başında gönderilir. Şifreli DNS bu sorguları gizler: Chrome, DNS sağlayıcınız destekliyorsa bunu otomatik olarak kullanır; Firefox ise ABD, Kanada, Rusya ve Ukrayna’da varsayılan olarak açar (Mozilla). Encrypted Client Hello, hem tarayıcınızın hem de sitenin desteklediği durumlarda site adını gizler (Cloudflare). Bağlandığınız sunucunun adresi her durumda görünür kalır.

VPN bunların hepsini ağınızdan gizler; bunları onun yerine VPN şirketi görür. Yönlendiricide (router) gezinme geçmişini kontrol etme rehberimiz bir ağ sahibinin gerçekte neleri görebildiğini gösteriyor, yeni başlayanlar için VPN rehberimiz VPN’lerin nasıl çalıştığını anlatıyor, VPN önerilerimiz ise burada.

Uzantılar

Tüm sitelerdeki verileri “okuma ve değiştirme” izni verdiğiniz bir uzantı, açtığınız her sayfayı görebilir. Gerçekten kullandıklarınızı tutun, gerisini kaldırın.

On Dakikada Gizlilik Ayarları

1. 2. bölümde anlatılan tarayıcılardan birini yükleyin ya da kullandığınız tarayıcının ayarlarını sıkılaştırın: Firefox’ta Gelişmiş İzlenme Koruması’nı Sıkı olarak ayarlayın; Chrome’da üçüncü taraf çerezlerini engelleyin.
2. Gizlilik odaklı bir arama motorunu varsayılan yapın. Çoğu tarayıcıda bu ayar Ayarlar > Arama altındadır.
3. Firefox’ta Ayarlar > Gizlilik ve Güvenlik altındaki “Web sitelerine verilerimi satmamalarını ve paylaşmamalarını söyle” seçeneğini açın.
4. Şifreli DNS’in açık olduğundan emin olun. Firefox’ta bu, Ayarlar > Gizlilik ve Güvenlik altındaki DNS over HTTPS (HTTPS üzerinden DNS) bölümüdür.
5. Google’ı ve sosyal medyayı tek bir tarayıcıda ya da Firefox kapsayıcısında tutun, geri kalan her şey için başka bir tarayıcı kullanın.
6. Google’ı kullanmaya devam ediyorsanız etkinliğinizi 3 ay sonra otomatik olarak silinecek şekilde ayarlayın.
7. Artık kullanmadığınız uzantıları kaldırın.
8. Halka açık Wi-Fi ağlarında ya da internet sağlayıcınızın hangi sitelere girdiğinizi görmesini istemediğinizde VPN’i açın. Sitelerin kim olduğunuzu bilmemesi gerekiyorsa Tor Browser kullanın.
9. Geriye ne kaldığını görmek için Cover Your Tracks testini çalıştırın.